De Bounderei, dramadriehoek

In welk gedragspatroon schiet jij? De rol van de redder (blog 3)

Deze keer gaan we het hebben over de rol van de redder in de dramadriehoek.

In mijn eerste en tweede blogs heb ik e.e.a. proberen uit te leggen hoe het zit met betrekking tot gedragspatronen waar we allemaal zomaar in kunnen vervallen. De ene persoon schiet vaker in de slachtofferrol en weer een ander schiet sneller in de (aan)klagersrol. In deze blog is de hoofdrol weggelegd voor de reddersrol.

Ook deze keer waren de reacties prachtig. Van herkenbaar tot doe ik dat? Ojee … Maar weet dat herkenning de eerste stap is naar duurzaam ander gedrag. Wanneer iemand in de (aan)klagersrol stapt wil hij/zij overheersen/winnen. Dit kan vanuit twee invalshoeken ontstaan. Vanuit de kindsrol, de persoon voelt zich aangevallen en gaat zich verdedigen. Of vanuit de ouderrol, de persoon gaat de ander de les lezen. Omdat deze persoon mondig lijkt gaan we vanuit een volwassen rol in het gesprek. Dit escaleert vaak omdat de (aan)klager in ofwel een kindsrol of ouderrol zit. Zichzelf niet is en contact eigenlijk niet mogelijk is. Ga er niet op in en wacht tot iemand ‘uit geraasd’ is. Pas dan ontstaat er ruimte voor een gesprek van volwassene tot volwassene.

(aan)klager vanuit de rol van ouder of kind)                   redder altijd vanuit de ouderrol                  slachtoffer altijd vanuit de kinderrol

De Bounderei, dramadriehoek

Deze keer meer uitleg over de rol van de redder

De redder is in de dramadriehoek de persoon die de problemen oplost. Hij/zij staat altijd voor de ander klaar, is behulpzaam, bemiddelt, gericht op harmonie en wil het conflict vermijden.

Dramadriehoek ,de rol van de redder ger

Wat zijn de kenmerken van de rol van redder?

Vaak is de redder de probleemoplosser. In feite wil hij/zij het probleem of de spanning oplossen binnen een relatie of een team. Redders zijn aardig, begaan, hartelijk, sociaal en inlevend. De communicatie uit zich in zaken als:

  • Ik help je wel
  • Laat mij dat maar regelen voor je
  • Je hebt mij nodig
  • Ik los het voor je op

De redder vindt het moeilijk om te begrenzen en nee te zeggen en heeft vaak weinig (te weinig) oog voor de eigen behoeften of wensen.

Helpen en redden als wijze van overleven

De redder heeft een manier gevonden om de eigen pijn of het eigen verdriet te vermijden of leefbaar te maken namelijk door: te helpen en te redden. Doordat hij de aandacht op de ander richt en probeert de pijn van de ander op te lossen, hoeft hij zijn eigen pijn niet aan te gaan.

Behoefte aan applaus

Vaak hebben redders grote behoefte aan applaus. Hun behoefte aan waardering, erkenning en respect en hun behoefte aan aandacht vervullen zij door altijd voor iedereen klaar te staan. Zolang de omgeving maar applaudisseert blijft de redder aan het werk om te redden en in feite tankt hij waardering in de zin van:

  • als jij er niet was geweest, was ik nooit zover gekomen
  • ik moest er niet aan denken dat we jou niet hadden

Het eindigt vaak in teleurstelling

Het lijkt een dankbare rol (meer dan dader en slachtoffer), omdat hij verwacht dat anderen hem dankbaar zijn en waardering tonen voor wat hij voor ze gedaan heeft. Helaas is dit meestal niet het geval en wordt de redder teleurgesteld. In het ergste geval voelt de redder zichzelf slachtoffer of vervult hij opeens de rol van aanklager of dader en dat uit zich in termen van: altijd stond ik voor hem klaar, ik heb alles voor hem/haar gedaan maar ze bekijken het maar.

Redder versus Slachtoffer en (Aan)klager

Ieder slachtoffer heeft een redder nodig. Redders genieten ervan om te helpen, zelfs als hier niet om gevraagd wordt. Is er geen slachtoffer in de buurt, dan zal de redder niet rusten voordat hij iemand gevonden heeft om voor te zorgen. Het zal niet als een verrassing komen dat de redder met open armen onthaald wordt door het slachtoffer; eindelijk iemand die voor mij gaat zorgen. Redders en slachtoffers versterken elkaar in gedrag.

De aanklager voelt zich ook superieur tegenover de redder omdat hij niet maar kan begrijpen waarom de redder, keer op keer, zo stom is om het slachtoffer te helpen. De meest voor de hand liggende reactie van de redder is dan ook dat hij nog meer zal gaan helpen; nu wetende dat de aanklager dit niet zal doen. Iemand moet toch dat arme slachtoffer helpen?

Uitputting dreigt

Wanneer de redder door zijn omgeving wordt herkend als redder, zal men vaak een beroep op hem doen. Hij lost het wel op immers. En omdat de redder moeite heeft met nee zeggen, kan dit tot uitputting, stress en burn-out leiden.

Herken jij jezelf of anderen in dit gedrag? Kijk maar eens goed om je heen. Je zult vast dingen herkennen. Volgende keer meer als afsluiting over “De winnaarsdriehoek“. Zie ook mijn blog over “Het slachtoffer” en “De (aan)klager“.

Wil je meer weten of wil je van jouw dominante reddersrol af? Neem dan contact met ons op!

De Bounderei, dramadriehoek

In welk gedragspatroon schiet jij? De rol van de klager (blog 2)

Deze keer gaan we het hebben over de rol van de (aan)klager in de dramadriehoek.

In mijn vorige blog heb ik e.e.a. proberen uit te leggen hoe het zit met betrekking tot gedragspatronen waar we allemaal zomaar in kunnen vervallen. De ene persoon schiet vaker in de slachtofferrol en weer een ander schiet sneller in de (aan)klagersrol of reddersrol.

Uit jullie reacties blijkt wel dat jullie zowel bij jezelf als ook in jullie omgeving dit herkennen. Wat mooi. Herkenning is de eerste stap naar duurzaam ander gedrag. En een aantal van jullie noemden het al. “Wat een kinderachtig of kinderlijk gedrag zie ik dan bij mezelf of bij de ander, wanneer iemand in de slachtofferrol stapt. En dat klopt ook. Als slachtoffer voel je je minder. Je voelt je letterlijk niet opgewassen tegen de ander. “Het slachtoffer” doet dat vanuit zijn/haar kindsrol. Je zult ook merken dat mensen die in die rol stappen letterlijk ook kindertaal gaan gebruiken en moeilijke woorden niet meer snappen. Zie je iemand in die rol stappen. Pas je taalgebruik dan ook aan.

(aan)klager vanuit de rol van ouder of kind)                   redder altijd vanuit de ouderrol                  slachtoffer altijd vanuit de kinderrol


Deze keer meer uitleg over de rol van de (aan)klager

De rol van (aan)klager wordt specifiek benoemd in de reddingsdriehoek of dramadriehoek. De (aan)klager is hard, kritisch en dwingend als wijze van leven om de eigen angst of pijn te vermijden.

 

De rol van de aanklager

Wat zijn de kenmerken van de rol van (aan)klager?

Kenmerkend voor de rol van (aan)klager is dat hij dominant aanwezig is, de regie pakt of de macht. Hij/zij is duidelijk de baas. De (aan)klager corrigeert, zet de ander terecht, zegt de ander eens even goed de wacht aan en is dwingend, hard, kritisch, afwijzend, beschuldigend en soms gewelddadig. Kenmerkend zijn de volgende zaken:

    • Je moet het op mijn manier doen
    • Het is jouw schuld
    • Dat doe je niet goed.
    • Je moet je verstand eens gebruiken

(Aan)klagers kunnen actieve agressie gebruiken en lichamelijk of verbaal geweld. Ook kunnen ze gebruik maken van passieve agressie, zoals stilte, negeren en afwijzen.

De (aan)klager kies de aanval als wijze van overleven

Ten diepste voelt de (aan)klager angst en onveiligheid maar deze probeert hij/zij te overwinnen door te kiezen voor de aanval. Daarmee verbloemt de (aan)klager zijn eigen angsten en onzekerheden en is het een manier geworden om te overleven.

Agressie

De (aan)klager kan erg agressief zijn in de communicatie maar zelfs ook met fysiek geweld. Ook kan de (aan)klager de passieve agressie zoeken namelijk: stilzwijgen, negeren of doodzwijgen.

(Aan)klager versus Slachtoffer en Redder

De aanklager voelt zich ook superieur tegenover de redder omdat hij niet maar kan begrijpen waarom de redder, keer op keer, zo stom is om het slachtoffer te helpen. De (aan)klager beschuldigt het slachtoffer ook van van alles. De meest voor de hand liggende reactie van de redder is dan ook dat hij nog meer zal gaan helpen; nu wetende dat de aanklager dit niet zal doen. Iemand moet toch dat arme slachtoffer helpen?

 De (aan)klager wil winnen!

Kenmerkend voor de rol van (aan)klager is dat hij/zij wil winnen en overheersen. Lukt dat niet dan kruipt de (aan)klager snel in de rol van slachtoffer.

Opdracht:

Herken jij jezelf of anderen in dit gedrag? Kijk maar eens goed om je heen. Je zult vast dingen herkennen. Volgende keer meer over De redder”. Kijk nog even terug op de blog over “De slachtofferrol“. Daarna volgt een over hoe je e.e.a. kunt omzetten door in “De winnaarsdriehoek” te stappen.

Wil je meer weten of wil je van jouw dominante (aan)klagersrol af? Neem dan contact met ons op!

 

De Bounderei, dramadriehoek

In welk gedragspatroon schiet jij?  De rol van het slachtoffer (blog 1)

Welke gevoel komt bij jou naar boven? 

In deze bijzondere tijd komen er allerlei verschillende gedragingen en gedachten naar boven die we tot op heden niet onder ogen wilden of durfden te komen. Of je nu:

  • met het hele gezin thuis zit, tegelijkertijd aan het werk bent en je kinderen lesgeeft
  • je helemaal alleen thuis bent en je in een sociaal isolement terecht bent gekomen (dit geldt voor ouderen maar zeker ook voor jongeren en alleen gaanden)
  • in een vitale sector werkt
  • je zorgen maakt over de toekomst

Gevoelens die naar boven komen en je tot op heden hebt weggeduwd kun je niet meer terugduwen. Je gevoelens kondigen aan dat ze gezien en gehoord mogen worden. Er is geen keuze meer dan je over te geven en er gehoor aan te geven. Hoe pijnlijk soms ook. Want verandering betekent: terugkijken, gedragspatronen herkennen, erkennen, doorleven, loslaten en nieuwe wegen inslaan. Dit wil niet zeggen dat je daarna ineens een ander mens bent. Wel ben je je meer bewust van wat je doet en wat je daadwerkelijk wil.

Relaties (privé en op het werk) kunnen je veel energie kosten. De oorzaak komt vooruit uit een bepaald patroon wat niet dienend is voor jou. Dit kan zelfs destructief zijn of worden. Vaak geven we de ander daarvan de ‘schuld’ terwijl de basis van dit gedrag bij onszelf ligt. Jij voelt de pijn, de boosheid, de angst, het wantrouwen, het verdriet. Om deze pijn uit ons eigen verleden maar niet te hoeven voelen gaan we een soort aangeleerd gedrag vertonen waardoor we telkens de pijn omzeilen.

Echter wanneer we een ander wijzen op zijn/haar fouten raak je hiermee de pijnpunten van een ander. Die gaat dit omzeilen en drukt vervolgens op jouw pijnpunten. De discussie/ruzie gaat vaak over ‘niets’ maar we zijn niet in staat om naar het geraakte in onszelf te kijken. Wanneer we in staat zijn dit wel te doen kan de emotionele laag er af en kunnen we zien welk gedrag we telkenmale vertonen. Dit is de weg nar verandering. Deze verandering geeft ruimte, rust en inzicht in ons persoonlijke handelen.

Als analytisch coach deel ik deze informatie graag met je om meer inzicht in dit proces te krijgen. Ik doe dit aan de hand van drie type rollen die voor ons allen zeer herkenbaar. Deze komen voort uit de Dramadriehoek welke is ontleend aan de Transactionele Analyse (TA), een benadering bedacht door Eric Berne in die jaren 50.

Vandaag gaat de eerste blog gaat over Het Slachtoffer. Volgende blog gaat over De Aanklager en aansluitend een blog over De Redder. En de laatste blog gaat over hoe we aan deze rollen kunnen ontsnappen,  “De Winnaarsdriehoek”.

"<yoastmark

 

De rol van slachtoffer

In de dramadriehoek stelt het slachtoffer zich weerloos op. Hij zoekt een ander om het op te lossen of om het voor hem te doen. Hij neemt geen verantwoordelijkheid voor zijn eigen situatie en vindt dat het hem allemaal is overkomen. Anderen hebben hem iets aangedaan en projecteert dit ook naar anderen.

Wat zijn de kenmerken van de rol van slachtoffer?

Onmacht en machteloosheid zijn kenmerkend voor deze rol. Anderen doen hem iets aan. Door iemand wordt de situatie veroorzaakt en het slachtoffer communiceert vaak een aantal zaken:

    • Ik ben niet goed genoeg of ik kan daar toch niets aan doen?
    • Het is allemaal mijn fout, ik kan het toch nooit goed doen!
    • Wat ik ook doe, het helpt toch niet, ze werken me allemaal tegen
    • Ja hoor dat heb ik weer!

(on)Macht en manipulatie

In feite is de onmacht die het slachtoffer laat zien een vorm van macht. De macht van de weerloze. Hij benut zijn onmacht om anderen te manipuleren en zover te krijgen dat ze voor hem in beweging komen. Het is een manier voor het slachtoffer om toch zijn zin te krijgen.  Het slachtoffer zal de redder aansporen om hem/haar te helpen en meestal lukt dat. Het ‘houten been’ gedrag: ik ka het niet, jij moet het doen.

Slachtoffer versus Redder en Aanklager

Het Slachtoffer gedraagt zich hulpeloos, reageert het liefst vanuit onmacht: ‘ze moeten altijd mij hebben’. Doet het Slachtoffer dat zielig genoeg dan voelt de Redder zich aangesproken. Roept hij irritatie op, dan wordt de Aanklager uitgedaagd. Als het Slachtoffer niet gehoord wordt en dus niet als slachtoffer behandeld wordt, zie je vaak dat het Slachtoffer verandert in de Aanklager.

Wijze van overleven

Hulpeloosheid en machteloosheid kan benut worden als wijze van overleven. Het moge duidelijk zijn dat het slachtoffer zijn gebrek aan zelfvertrouwen verbloemt door deze rol in te nemen. Hij vindt zichzelf minderwaardig en miskent de eigen mogelijkheden. In feite is het een vorm van pijn vermijden en eigen angsten verbloemen.

Opdracht:

Herken jij jezelf of anderen in dit gedrag? Kijk maar eens goed om je heen. Je zult vast dingen herkennen. Volgende keer meer over De aanklager”, daarna over “De redder” en als afsluiting over “De winnaarsdriehoek“.

Wil je meer weten of wil je van jouw dominante slachtofferrol af? Neem dan contact met ons op!

Analytische Coaching, wat is dat?

Ik hoor je al denken. Nog een coach erbij. Help!! er zijn er al zoveel. Klopt, maar wacht ………. ik zal het je uitleggen. Analytische Coaching is niet een nieuw soort coach maar een wijze van werken.

Op de markt zijn er vele verschillende coaches te vinden. Voor elk probleem een coach. Een budget-coach, een life-coach, een sport coach, een loop-baancoach en ga zo maar door. Vaak is heel helder vanuit welk vakgebied er een ondersteuning wordt geboden.

Wat niet altijd even duidelijk is is de methodiek die wordt gebruikt en wat het oplevert. Om dit als cliënt te kunnen beoordelen moet je eerst inzicht hebben in welke methodieken er zijn voor je een echte keuze kunt maken.

Vier hoofdstromen van coaching

  • Directieve coaching = van buitenaf proberen te verbeteren
    ** vooral effectief bij concrete en praktische vraagstukken
  • Counselende coaching = de focus naar binnen proberen te verplaatsen
    ** vooral geschikt bij tekortschietend zelfvertrouwen en sub assertiviteit. Hoe voelt
    de coachee zich en hoe hij/zij zelf tegen problemen aankijkt
  • Paradoxale coaching = van buitenaf proberen te verontrusten of verrassen
    ** wordt kortdurend ingezet bij dubbelzinnige, intern tegenstrijdige vragen aan de
    coach
  • Analytische coaching = van binnenuit proberen te begrijpen
    ** wordt vooral ingezet bij gelaagde en emotionele vraagstellingen

De meeste coaches maken gebruik van de directieve stroming. Deze is algemeen en vereist geen verdiepende opleidingen.

Ik maak zelf gebruik van de Analytische Coaching. Deze methodiek streeft naar een toenemend inzicht in de problematiek van jezelf.

Om tot daadwerkelijke blijvende gedragsverandering te komen is het noodzakelijk om antwoorden te vinden hoe onze emotionele worstelingen en problemen zijn ontstaan. Samen doorlopen we gebeurtenissen in jouw leven en gaan we opzoek naar welke onbewuste processen en gedachtepatronen erachter schuilgaan. Wat maakt nu dat je niet doet wat je eigenlijk heel graag zou willen gaan doen? Waardoor raak jij nu precies geblokkeerd? Dit kunnen vragen zijn in vanuit een werksituatie maar ook vanuit je privé.

Dit proces noemen we Analytisch Coaching.

Analytische Coaching is voor mensen die volwaardig hun kwaliteiten in het leven willen inzetten en bereid zijn oude patronen af te leggen zodat zij zichzelf met nieuw elan verder kunnen ontwikkelen.

Met Analytische Coaching word je aangemoedigd naar je spiegelbeeld te kijken en krijg je inzicht in je onbewust handelen. Het vereist lef om op deze manier naar jezelf te kijken en levert je uiteindelijk een schat aan informatie en mogelijkheden op. Deze confrontatie met jezelf is een stap naar jouw persoonlijk potentieel, naar echt volwassen worden! Krachtig in je kern komen, waardoor je energiek en vol overgave in het leven komt te staan.

Hierdoor leef je je talent en ben je in balans.

Hoe geniet je optimaal van de zomer?

Heb jij ook het voornemen goed en intens te genieten van de zomer? Van de lange en warme avonden. Lekker eten en drinken met fijne mensen om je heen. Misschien wel naar het strand, nieuwe omgevingen ontdekken of ga je de natuur in? Doen waar je zin in hebt.

De Bounderei

Vakantie: tijd voor het opmaken van de balans!

De vakantieperiode komt er aan. Druk, druk, druk. Met het afronden of overdragen van je werk en thuis met de voorbereidingen voor de vakantie om straks tot rust te komen. Even niet meer vroeg opstaan, de hele dag te rennen en te vliegen, tijd voor jezelf en elkaar.